







Z.D.E.P.CZ.
typ projektu: instalacja artystyczna
technika: ceramika szkliwiona + dzianina
rok: 2023
kategoria projektu: projekt studencki dla School of Form (SWPS University, wykonany jako część kursu Projektowanie 3D prowadzonego przez Agatę Nowak i Aleksandrę Litorowicz
projekt i wykonanie: Barbara Agnieszka Nowakowska
sesja i zdjęcia: Barbara Agnieszka Nowakowska, Ula Zapotoczny
stroje i makijaż: Ula Zapotoczny
modeling: Ula Zapotoczny
modeling rąk: Miriam Tokarska, Barbara Nowakowska
Przewrotnie, Z.D.E.P.CZ. („Zestaw Do Emocjonalnej Przemocy Czynienia”) składa się z sześciu narzędzi, zaprojektowanych tak, jakby miały „pomagać” sprawcom w stosowaniu przemocy. Celowo ich użytkowanie jest wyjątkowo niewygodne, niepraktyczne, a niekiedy wręcz szkodliwe dla samego oprawcy.
Wśród obiektów znajdują się podwójne bransolety-kajdanki, symbolizujące uwikłanie i ograniczenie wolności, naszyjnik obrazujący szantaż emocjonalny pozwala oprawcy zacisnąć pętlę na własnej szyi, okulary ograniczające widzenie i słyszenie oraz lustro zniekształcające rzeczywistość ilustrują doświadczenie ignorowania, i gaslightingu.
Kolejnym kluczowym elementem zestawu jest bicz słowny – jego kolczasta rączka sprawia, że trzymanie go jest co najmniej niewygodnie, jeśli nie bolesne. Jednocześnie miękkie, ale wypełnione kulką silikonową witki mogą sprawić delikatny ból przy uderzeniu. Ręcznie wyszyte obelgi stają się metaforą trwałych ran emocjonalnych – słów, których nie da się usunąć, na zawsze wpisanych w psychikę ofiary.
Na pierwszy rzut oka obiekty przypominają futurystyczną biżuterię – dopiero z bliska, po poznaniu ich znaczenia, budzą dyskomfort i odrzucenie. Instalacja zmusza odbiorcę do wyjścia ze strefy komfortu i zatrzymania się nad tematem, który często bywa niewidziany, pomijany lub „zamiatany pod dywan”. Poprzez nadanie przemocy emocjonalnej fizycznej formy Z.D.E.P.CZ. sprawia, że zjawisko to staje się widoczne i namacalne, a dzięki temu łatwiejsze do rozpoznania i zakwestionowania.

